خواص زعفران برای قاعدگی و پریودی
فهرست مطالب
- سحر حسننژاد
- بدون نظری
زعفران میتواند به کاهش درد و گرفتگی قاعدگی، بهبود بیحوصلگی و خلقوخو و کاهش بعضی علائم سندرم پیش از قاعدگی یا PMS کمک کند. بااینحال، خوردن زعفران تضمین نمیکند که پریود عقبافتاده در چند ساعت یا چند روز شروع شود. اگر عادت ماهانه به تأخیر افتاده و احتمال بارداری وجود دارد، ابتدا تست بارداری انجام دهید و از مصرف مقدار زیاد یا دمنوش بسیار غلیظ زعفران خودداری کنید.
آیا زعفران برای قاعدگی و پریودی مفید است؟
بله، مهمترین خواص زعفران برای قاعدگی به کاهش علائم پیش از پریود، بهبود خلقوخو و کمتر شدن درد و گرفتگی مربوط میشود. ترکیبات فعال زعفران مانند کروسین و سافرانال دارای فعالیتهای آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی هستند و میتوانند بر مسیرهای عصبی مرتبط با خلقوخو نیز اثر بگذارند.
تحقیقات علمی در سال ۲۰۲۵ نشان داد زعفران میتواند شدت سندرم پیش از قاعدگی و درد قاعدگی را کاهش دهد. بااینحال، میزان اثر آن بر درد قاعدگی کمتر از اثر مشاهدهشده بر علائم PMS بود. منبع
بنابراین زعفران را میتوان یک ماده غذایی کمککننده در دوران قاعدگی دانست، اما نباید از آن انتظار داشت علت بیماریهایی مانند تخمدان پلیکیستیک، اختلال تیروئید، فیبروم یا اندومتریوز را درمان کند.
خلاصه خواص زعفران در دوران قاعدگی
| اثر زعفران | نتیجه مورد انتظار | توضیح |
|---|---|---|
| کاهش علائم PMS | بهبود بیحوصلگی، تحریکپذیری و تنش عصبی | شواهد انسانی امیدوارکنندهای دارد |
| کاهش درد پریود | کمتر شدن گرفتگی و درد زیر شکم | اثر آن در افراد مختلف یکسان نیست |
| بهبود خلقوخو | کاهش احساس غم، اضطراب و کلافگی | بیشتر در روزهای قبل از پریود بررسی شده است |
| کمک به آرامش | خواب و آرامش بهتر در برخی افراد | نباید جایگزین درمان اختلال خواب یا اضطراب شود |
| شروع پریود عقبافتاده | نتیجه مشخص و تضمینشده ندارد | علت تأخیر باید در نظر گرفته شود |
| تنظیم چرخه قاعدگی | ممکن است بهطور غیرمستقیم کمک کند | درمان اختلال هورمونی محسوب نمیشود |
مهمترین خواص زعفران برای پریودی چیست؟
مهمترین خواص زعفران برای پریودی شامل کاهش درد و گرفتگی قاعدگی، بهبود خلقوخو و کمتر شدن علائم سندرم پیش از قاعدگی مانند بیحوصلگی، اضطراب و تحریکپذیری است. ترکیبات فعال زعفران میتوانند به کاهش التهاب و ایجاد آرامش در روزهای قبل و هنگام پریود کمک کنند. بااینحال، زعفران درمان قطعی بینظمی قاعدگی نیست و اثر تضمینشدهای برای شروع پریود عقبافتاده ندارد.
این محصولات را از دست ندهید
کاهش علائم سندرم پیش از قاعدگی یا PMS
معتبرترین شواهد موجود درباره زعفران و قاعدگی به کاهش علائم PMS مربوط میشود. سندرم پیش از قاعدگی معمولاً در روزها یا هفتههای قبل از شروع خونریزی ایجاد میشود و میتواند با تحریکپذیری، اضطراب، بیحوصلگی، خستگی، نفخ، حساسیت سینه و تغییر اشتها همراه باشد.
در یک آزمایش علمی، مصرف زعفران باعث کاهش علائم PMS شد و تفاوت آن با دارونما بهویژه در چرخههای سوم و چهارم مشخصتر بود. اثر زعفران بر خلقوخو احتمالاً با ترکیباتی مانند کروسین و سافرانال و تأثیر آنها بر مسیرهای عصبی و التهابی ارتباط دارد. این اثر به معنای درمان قطعی PMS نیست، اما میتواند در کنار خواب کافی، تغذیه مناسب، فعالیت بدنی و کاهش مصرف نمک و کافئین مفید باشد. منبع
حتماً بخوانید: خواص زعفران برای زنان
کمک به کاهش درد و گرفتگی پریود
زعفران میتواند شدت درد و گرفتگی قاعدگی را کاهش دهد. درد پریود معمولاً در اثر انقباض عضلات رحم و افزایش مواد التهابی ایجاد میشود و بیشتر در پایین شکم، کمر یا رانها احساس میشود.
ترکیبات ضدالتهابی زعفران و اثر احتمالی آن بر انقباض عضلات میتواند به کمتر شدن این ناراحتی کمک کند. بااینحال، نباید هر نوع درد لگنی را به قاعدگی نسبت داد. درد بسیار شدید، دردی که هر ماه بدتر میشود یا دردی که فعالیت روزانه را مختل میکند ممکن است به مشکلاتی مانند اندومتریوز، فیبروم یا عفونت لگنی مربوط باشد. مصرف یک نوشیدنی گرم و رقیق حاوی زعفران ممکن است علاوه بر اثر خود زعفران، به شل شدن عضلات و ایجاد احساس آرامش کمک کند.
بهبود خلقوخو و بیحوصلگی قبل از پریود
یکی از مهمترین خواص زعفران که برای زنان بسیار مهم است، کمک به کاهش بدخلقی، اضطراب، حساسیت عاطفی و احساس غم پیش از پریود است. این علائم معمولاً تحت تأثیر تغییرات هورمونی چرخه قاعدگی و واکنش سیستم عصبی به این تغییرات ایجاد میشوند. در برخی زنان، علائم روانی PMS از علائم جسمی شدیدتر است. اگر ناراحتی خلقی فقط در روزهای قبل از پریود ایجاد شود و پس از شروع خونریزی کاهش پیدا کند، ممکن است با PMS مرتبط باشد. اگر افسردگی، اضطراب یا تحریکپذیری شدید باشد یا در تمام ماه ادامه داشته باشد، بررسی پزشکی اهمیت دارد.
این محصولات را از دست ندهید
کمک به آرامش و خواب بهتر
مصرف متعادل زعفران میتواند در بعضی افراد به کاهش تنش عصبی و خواب آرامتر در روزهای قبل از پریود کمک کند. کمخوابی خود میتواند درد، خستگی و تحریکپذیری را تشدید کند؛ بنابراین هر عاملی که کیفیت خواب را بهتر کند، ممکن است تحمل علائم قاعدگی را نیز آسانتر کند. البته دمنوش زعفران نباید همراه مقدار زیادی شکر مصرف شود و اگر فرد پس از نوشیدن آن دچار سردرد، تهوع یا سرگیجه شد، بهتر است مصرف را متوقف کند.
آیا زعفران چرخه قاعدگی را منظم میکند؟
زعفران ممکن است در افرادی که بینظمی خفیف پریود آنها با استرس، کمخوابی یا تنش عصبی مرتبط است، بهطور غیرمستقیم به بهبود نظم چرخه قاعدگی کمک کند. بااینحال، زعفران درمانکننده اختلالات هورمونی نیست و نمیتواند علتهایی مانند سندرم تخمدان پلیکیستیک یا PCOS، کمکاری و پرکاری تیروئید، افزایش پرولاکتین، تغییرات شدید وزن، ورزش سنگین، مصرف قرصهای هورمونی، شیردهی یا نزدیک شدن به یائسگی را برطرف کند.
اگر بینظمی قاعدگی فقط گاهی و در دورههای پراسترس ایجاد شود، اصلاح خواب، تغذیه و کاهش فشار روانی در کنار مصرف متعادل زعفران میتواند مفید باشد. اما اگر پریودها بهطور مکرر عقب میافتند، فاصله بین چرخهها بسیار کوتاه یا طولانی شده یا بینظمی با علائمی مانند افزایش موهای زائد، جوش، تغییر وزن، ترشح از سینه یا خستگی شدید همراه است، بهتر است علت اصلی بررسی شود و تنها به دمنوشهای خانگی اتکا نشود.
حتماً بخوانید: خواص زعفران برای کیست تخمدان
چند ساعت بعد از خوردن زعفران پریود میشویم؟
زمان مشخصی برای پریود شدن بعد از خوردن زعفران وجود ندارد. ادعاهایی مانند پریود شدن در دو ساعت، چند ساعت یا یک روز پس از مصرف زعفران قابل تعمیم به همه افراد نیست. ممکن است فردی پس از مصرف زعفران همان روز پریود شود، اما این اتفاق لزوماً نتیجه زعفران نیست؛ زیرا احتمال دارد زمان طبیعی شروع قاعدگی همان روز بوده باشد. در فرد دیگری نیز ممکن است پس از چند روز مصرف هیچ تغییری رخ ندهد.
در زنی که رابطه جنسی داشته است، بارداری یکی از نخستین علتهایی است که باید در صورت عقب افتادن پریود بررسی شود. بیشتر تستهای خانگی بارداری را میتوان از اولین روز تأخیر قاعدگی انجام داد و اگر زمان دقیق پریود مشخص نیست، بهتر است آزمایش حداقل ۲۱ روز پس از آخرین رابطه محافظتنشده انجام شود.
برخلاف برخی باورهای رایج، جلوگیری از بارداری با زعفران روش قابلاعتماد و علمی محسوب نمیشود. زعفران جایگزین قرص اورژانسی، آییودی مسی یا سایر روشهای معتبر پیشگیری نیست و نباید برای پایان دادن به بارداری از آن استفاده کرد. در صورت رابطه محافظتنشده، باید در زمان مناسب از روشهای تأییدشده پیشگیری اورژانسی استفاده شود.
حتماً بخوانید: خوردن زعفران در هفته اول بارداری.
طرز تهیه دمنوش زعفران برای پریودی
برای تهیه یک دمنوش ملایم زعفران، مقدار کمی زعفران آسیابشده را با یک فنجان آب گرم مخلوط کنید و حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه زمان بدهید تا رنگ و عطر آن آزاد شود. نیازی نیست محلول بسیار غلیظ یا تیره باشد.
آسانترین روش تهیه دمنوش زعفران برای پریودی
- چند رشته زعفران را بهخوبی آسیاب کنید.
- مقدار کمی از پودر را داخل یک فنجان بریزید.
- آب گرم، نه آب در حال جوش شدید، به آن اضافه کنید.
- در فنجان را بپوشانید و ۱۰ تا ۱۵ دقیقه صبر کنید.
- دمنوش را بهآرامی و ترجیحاً بعد از غذا مصرف کنید.
در صورت تمایل میتوان مقدار کمی عسل یا نبات به نوشیدنی اضافه کرد، اما شیرین کردن زیاد دمنوش برای افرادی که اضافهوزن، مقاومت به انسولین یا PCOS دارند مناسب نیست. مصرف یک فنجان دمنوش رقیق با استفاده مکرر از محلول غلیظ تفاوت دارد. برای افزایش اثر، مقدار زعفران را خودسرانه بالا نبرید.
بهترین زمان مصرف زعفران برای قاعدگی چه زمانی است؟
برای کاهش علائم PMS، مصرف زعفران در روزهای قبل از شروع پریود منطقیتر از زمانی است که درد به اوج رسیده است. برای درد قاعدگی نیز میتوان یک نوشیدنی رقیق زعفرانی را در روزهای ابتدایی خونریزی مصرف کرد.
| زمان مصرف | کاربرد اصلی |
|---|---|
| چند روز قبل از پریود | کاهش احتمالی بدخلقی، تنش و علائم PMS |
| روز اول و دوم پریود | کمک به آرامش و کاهش گرفتگی |
| هنگام تأخیر قاعدگی | اثر تضمینشده ندارد؛ ابتدا علت تأخیر بررسی شود |
| پس از رابطه محافظتنشده | کاربرد پیشگیری ندارد و جایگزین روش اورژانسی نیست |
دوزهای استفادهشده در پژوهشهای مربوط به عصاره استاندارد زعفران را نباید مستقیماً به تعداد رشته یا فنجان دمنوش خانگی تبدیل کرد. غلظت مواد فعال در زعفرانهای مختلف یکسان نیست.
قبل از پریود زعفران بخوریم یا هنگام پریود؟
اگر هدف کاهش بیحوصلگی، اضطراب و سایر علائم PMS است، مصرف متعادل زعفران در روزهای قبل از قاعدگی مناسبتر است. اگر هدف کاهش درد و گرفتگی باشد، میتوان آن را در زمان شروع پریود نیز به شکل غذایی یا دمنوش رقیق مصرف کرد. مصرف زعفران قبل از پریود برای همه ضروری نیست. اگر علائم خفیفاند و فعالیت روزانه را مختل نمیکنند، خواب کافی، ورزش سبک، کمپرس گرم و تغذیه مناسب نیز میتوانند کافی باشند.
آیا زعفران خونریزی پریود را زیاد میکند؟
مصرف غذایی و متعادل زعفران معمولاً باعث افزایش شدید خونریزی قاعدگی نمیشود، اما مصرف مقدار زیاد یا فرآوردههای غلیظ ممکن است برای افراد دارای خونریزی شدید مناسب نباشد.راگر مجبور میشوید نوار بهداشتی یا تامپون را هر یک تا دو ساعت تعویض کنید، خونریزی بیش از هفت روز ادامه دارد، لختههای بزرگ مشاهده میکنید یا دچار ضعف، رنگپریدگی و تنگی نفس شدهاید، موضوع را فقط با مصرف زعفران یا دمنوشهای گیاهی مدیریت نکنید. افرادی که داروهای رقیقکننده خون یا ضدپلاکت مصرف میکنند نیز پیش از مصرف مکمل یا عصاره غلیظ زعفران باید با پزشک یا داروساز مشورت کنند.
عوارض مصرف زعفران در دوران قاعدگی
مصرف معمول زعفران در غذا برای بیشتر افراد قابلتحمل است، اما دمنوش بسیار غلیظ، مکمل یا مصرف مکرر آن ممکن است با عوارض زیر همراه باشد:
| عارضه احتمالی | توضیح |
|---|---|
| تهوع یا ناراحتی معده | ممکن است با دلدرد، احساس سنگینی معده یا بیاشتهایی همراه باشد. |
| سردرد | در برخی افراد، بهویژه پس از مصرف مقدار زیاد، ایجاد میشود. |
| سرگیجه | ممکن است به افت فشار خون یا حساسیت فرد به زعفران مربوط باشد. |
| خشکی دهان | یکی از عوارض احتمالی مصرف غلیظ یا مکمل زعفران است. |
| احساس ضعف | ممکن است همراه با سرگیجه، افت فشار یا حالت تهوع دیده شود. |
| واکنش حساسیتی | میتواند با خارش، قرمزی پوست، کهیر یا تورم همراه باشد. |
| افت فشار خون | احتمال بروز آن در افراد دارای فشار خون پایین یا مصرفکنندگان داروهای کاهنده فشار بیشتر است. |
اگر پس از مصرف زعفران دچار خونریزی غیرعادی، سرگیجه شدید، کهیر، تنگی نفس یا درد شدید شکم شدید، مصرف آن را قطع کرده و برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید.
چه کسانی باید در مصرف زعفران احتیاط کنند؟
زنان باردار یا افرادی که احتمال بارداری میدهند، کسانی که خونریزی شدید یا نامنظم دارند و افرادی که داروهای رقیقکننده خون، داروهای کنترل فشار خون یا بعضی داروهای روانپزشکی مصرف میکنند، نباید مکمل یا عصاره غلیظ زعفران را بدون نظر پزشک استفاده کنند. افراد مبتلا به بیماریهای زمینهای رحم و تخمدان نیز بهتر است مصرف زعفران را جایگزین درمان اصلی خود نکنند. همچنین بعضی از خواص زعفران برای رحم بیشتر به اثرات احتمالی آن بر التهاب، انقباضات رحمی و علائم قاعدگی مربوط میشود و نباید بهعنوان درمان قطعی بیماریهای رحم در نظر گرفته شود. اگر درد لگن، خونریزی غیرعادی یا بینظمی مکرر قاعدگی دارید، ابتدا علت اصلی را با کمک پزشک بررسی کنید.
برای تهیه دمنوش زعفران به چه نکاتی توجه کنیم؟
کیفیت زعفران در عطر، طعم و میزان رنگدهی نوشیدنی مؤثر است. زعفران اصل باید بهتدریج رنگ طلایی متمایل به نارنجی ایجاد کند و طعم آن کمی تلخ باشد؛ رنگدهی فوری و بسیار تند میتواند نشانه افزودن رنگ باشد.
قیمت زعفران با توجه به نوع، کیفیت، وزن و بستهبندی محصول متفاوت است. برای دمنوش خانگی به مقدار زیادی زعفران نیاز ندارید و یک بسته کوچک میتواند برای دفعات متعدد مصرف غذایی مناسب باشد.
جمعبندی
مهمترین خواص زعفران برای قاعدگی و پریودی شامل کاهش علائم PMS، بهبود خلقوخو و کمک به کمتر شدن درد و گرفتگی است. زعفران ممکن است در برخی زنان به شروع پریود کمک کند، اما زمان اثر آن مشخص نیست و نمیتوان انتظار داشت هر پریود عقبافتادهای را در چند ساعت باز کند.
اگر تأخیر پس از رابطه محافظتنشده رخ داده است، ابتدا تست بارداری انجام دهید. اگر پریودها مرتب به تأخیر میافتند، سه دوره متوالی قطع شدهاند یا بینظمی با درد شدید، خونریزی غیرعادی، تغییر وزن یا افزایش موهای زائد همراه است، علت زمینهای باید بررسی شود. مصرف غذایی یا یک دمنوش رقیق زعفران برای بیشتر افراد انتخاب مناسبتری از مکمل، عصاره غلیظ یا مصرف مقدار زیاد با هدف پریود شدن سریع است.
سؤالات متداول خواص زعفران برای پریودی
آیا زعفران باعث پریود شدن میشود؟
زعفران ممکن است در بعضی زنان به شروع قاعدگی کمک کند، اما اثر آن تضمینشده نیست. تأخیر ناشی از بارداری، PCOS، مشکلات تیروئید یا اختلال تخمکگذاری معمولاً با نوشیدن زعفران برطرف نمیشود.
چند ساعت بعد از خوردن زعفران پریود میشویم؟
زمان علمی و ثابتی وجود ندارد. ممکن است بعضی افراد همان روز پریود شوند و بعضی افراد هیچ تغییری مشاهده نکنند. افزایش مقدار زعفران نیز شروع پریود را تضمین نمیکند.
آیا دمنوش زعفران درد پریود را کم میکند؟
بله، زعفران میتواند به کاهش التهاب، گرفتگی و بعضی علائم جسمی و روانی قاعدگی کمک کند. درد شدید یا ناتوانکننده باید از نظر بیماریهای زمینهای بررسی شود.
برای پریود شدن زعفران را چگونه مصرف کنیم؟
مقدار کمی زعفران آسیابشده را با یک فنجان آب گرم دم کنید و آن را بهصورت رقیق و ترجیحاً بعد از غذا بنوشید. دمنوش بسیار غلیظ یا مصرف چندباره برای اثر سریعتر توصیه نمیشود.
آیا مصرف زعفران هنگام پریود خونریزی را زیاد میکند؟
مقدار غذایی زعفران معمولاً باعث خونریزی شدید نمیشود. افرادی که خونریزی زیاد دارند یا داروهای رقیقکننده خون مصرف میکنند، در مصرف عصاره و مکمل غلیظ باید احتیاط کنند.
آیا زعفران برای جلوگیری از بارداری مفید است؟
خیر. زعفران هیچکدام از روشهای معتبر پیشگیری از بارداری یا پیشگیری اورژانسی را جایگزین نمیکند. بعد از رابطه محافظتنشده باید در زمان مناسب از قرص اورژانسی یا آییودی مسی استفاده شود.
آیا در صورت احتمال بارداری میتوان دمنوش زعفران خورد؟
مقدار معمول زعفران در غذا با مصرف غلیظ و دارویی تفاوت دارد. در صورت احتمال بارداری از مصرف دمنوش بسیار غلیظ، عصاره یا مقدار زیاد خودداری کنید و ابتدا تست بارداری انجام دهید.
منابع
- “(saffron) a double-blind, randomised and placebo-controlled trial.” BJOG, 2008.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18271889/ - NHS. “Missed or late periods.”
https://www.nhs.uk/symptoms/missed-or-late-periods/ - World Health Organization. “Emergency contraception.”
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/emergency-contraception
مقالات مرتبط
- دستهبندی مقالات
- جدیدترین مقالات
- لینک های مفید
- منتخب سردبیر
خواص زعفران برای مغز؛ تأثیر آن بر حافظه، تمرکز و سلامت ذهن
ریشه زعفران چیست؟ کاربرد و خواص ریشه زعفران
خواص زعفران برای قاعدگی و پریودی
خواص زعفران برای اعصاب؛ تأثیر آن بر استرس، اضطراب و خلقوخو
خواص زعفران برای پوست؛ فواید، روش مصرف و عوارض احتمالی
خواص زعفران برای معده؛ از بهبود هضم تا کاهش نفخ و التهاب